Bankowy Tytuł Egzekucyjny

  1. Co to jest BTE?
  2. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
  3. Co stało się z BTE?
  4. Powództwo przeciwegzekucyjne.
  5. Zakończenie.

ad. 1. Co to jest BTE?
Bankowy Tytuł Egzekucyjny to instrument prawny, który dawał bankowi nieuzasadnioną i ogromną przewagę nad jego klientem. Gdy bank wypowiadał umowę kredytu czy stwierdzał, że jego klient miał zadłużenie z innego tytułu, wystawiał BTE, składał wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, którą otrzymywał z sądu często po kilku dniach (kiedy my czekamy dziś miesiącami na wyznaczenie rozprawy!), a następnie kierował sprawę do komornika. Dalszy ciąg zdarzeń każdy zna – zajęcie wynagrodzenia, blokada rachunku bankowego, licytacja samochodu czy mieszkania.
BTE były o tyle wyjątkowe, że sąd nadając klauzulę wykonalności nie miał nawet obowiązku sprawdzić, czy bankowi żądana kwota rzeczywiście się należy. Postępowanie miało charakter bardzo formalny, bank nie przedkładał umowy czy rozliczenia wpłat, zaś koszt uzyskania BTE był dla banku znikomy. Mało? Żeby było ciekawiej, o wystawieniu BTE i nadaniu przez sąd klauzuli wykonalności dłużnik banku dowiadywał się od … komornika. Dokładnie tak – bardzo często w momencie, gdy otrzymywał zbyt niską wypłatę od pracodawcy albo nie mógł wypłacić środków z zajętego rachunku.
Po wielu latach funkcjonowania BTE w takiej formie dostrzeżono, że być może jest on niezgodny z Konstytucją. I tak przed Trybunał Konstytucyjny trafiła sprawa o zbadanie przepisów Prawa bankowego.

ad. 2. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
W wyroku z dn. 14.04.2015 r., sygn. P 45/12 (cyfra 12 oznacza datę wpływu wniosku do Trybunału – jak łatwo policzyć sprawa kisiła się przez prawie 3 lata) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe są niezgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał stwierdził, że niekonstytucyjne przepisy, tj. będące w niezgodzie z najwyższym obowiązującym w Polsce prawem, tracą moc obowiązującą z dniem 1 sierpnia 2016 r.
Trybunał Konstytucyjny uznał, że prawo do wystawiania BTE jest przywilejem banków, naruszającym zasadę równego traktowania (art. 32 ust. 1 Konstytucji) w trzech aspektach. A mianowicie w relacji między bankiem a jego klientem, w relacjach między bankami jako wierzycielami a pozostałymi podmiotami będącymi wierzycielami oraz w relacjach między dłużnikami banków i dłużnikami innych podmiotów.
Jako ciekawostkę wskazujemy, że sędzia Andrzej Rzepliński zgłosił zdanie odrębne, w treści którego wyraził pogląd o zgodności BTE z przepisami Konstytucji. Szanujemy możliwość wyrażania odmiennych poglądów, ale w tym przypadku? Serio?
Jako drugą, tym razem nieciekawą dla dłużników informację wskazujemy, że Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż przepisy te tracą moc obowiązującą 1 sierpnia 2016r. i zauważył konieczność interwencji ustawodawcy w zakresie uchwalenia przepisów intertemporalnych, które uregulują sposób zakończenia spraw wszczętych wydaniem bankowych tytułów egzekucyjnych na podstawie zakwestionowanych przepisów przed utratą ich mocy obowiązującej, gdyż samoistne uchylenie tych regulacji mogłoby wprowadzić negatywne konsekwencje w postaci wtórnej niekonstytucyjności. Taką regulację ustawodawca przewidział właśnie w art. 11 ustawy z 25 września 2015r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. Ostatecznie więc art. 96 i 97 ustaw Prawo bankowe oraz art. 786 ( 2) k.p.c. zostały uchylone 27 listopada 2015r., ale … można je stosować nadal w sprawach, w których przed tym dniem wydano postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu.

ad. 3. Co stało się z BTE?
Bankowy Tytuł Egzekucyjny został wyeliminowany z obrotu prawnego z dniem 01.08.2016 r., kiedy to przestały obowiązywać przepisy art. 96-98 ustawy – Prawo bankowe. Ok, przyznajemy się, że to nie jest do końca zgodne z prawdą. Wyeliminowanie to tak naprawę brak możliwości wystawiania nowych Bankowych Tytuł Egzekucyjnych przez banki. Niestety dla dłużników banków wszystkie te, które wystawiono przed w/w datą (wraz ze złożeniem wniosku do sądu o tzw. klauzulę wykonalności), pozostają dalej w obrocie prawnym. Oznacza to, że na podstawie niekonstytucyjnych przepisów do dziś prowadzone są przeciwko dłużnikom egzekucje. Jeżeli tylko bank zmieścił się z wnioskiem przed 01.08.2016 r., korzystał z dobrodziejstwa wadliwych przepisów.
Co w takiej sytuacji może zrobić dłużnik banku, zwłaszcza jeżeli tym dłużnikiem nie powinien być?

ad. 4. Powództwo przeciwegzekucyjne.
Wiemy jak to brzmi. Nikt nie lubi sądów, kojarzą nam się z długimi procesami (potwierdzamy), sporą dowolnością uznania sędziego (potwierdzamy, praktyka pokazuje że nawet sprawy z pozoru oczywiste i powtarzalne mogą, w zależności od sędziego, spotkać się z diametralnie odmiennym orzeczeniem końcowym niż w sprawie analogicznej), wysokimi opłatami (negujemy) czy pewną wygraną silniejszego banku (negujemy). Prostujemy, tak długo jak nie mamy przed sobą akt sprawy nie wiemy czy sędzia orzeka źle czy nie.
Niezależnie od powyższego uważamy jednak, że sądy są potrzebne. To właśnie do nich można wnieść powództwo przeciwegzekucyjne, w którym możemy żądać pozbawienia wykonalności BTE, co w konsekwencji skutkuje zakończeniem egzekucji w przypadku korzystnego rozstrzygnięcia.
Przy powództwie ważne jest kilka kwestii, na które zwraca uwagę Radca prawny Sylwester Kasprzewski:
a) koszty – maksymalna opłata sądowa od pozwu to 1.000 złotych (5% roszczenia, ale nie więcej niż wskazana kwota),
b) od opłaty sądowej można zostać zwolnionym, nawet w całości i sądy takich zwolnień często udzielają osobom potrzebującym,
c) w powództwie przeciwegzekucyjnym można kwestionować roszczenie banku wskazane w BTE w oparciu o różne podstawy.
W praktyce zdarza się, że banki nieprawidłowo naliczają należności, wystawiają BTE mimo niewypowiedzenia umowy, kierują wypowiedzenia umów czy poprzedzające je wezwania do zapłaty na niewłaściwy adres lub do niewłaściwej osoby, nie proponują dłużnikowi możliwości restrukturyzacji zadłużenia itp.
W bankach, jak wszędzie, pracują ludzie popełniający błędy. Właśnie takie błędy stanowią bardzo często skuteczne argumenty w późniejszym procesie o uchylenie BTE.

ad. 5. Zakończenie.
Celem artkułu było przybliżenie instytucji BTE i jego skutków. Zapraszamy do kontaktu osoby, w stosunku do których prowadzona jest egzekucja na podstawie takiego BTE. Być może to właśnie w Waszym przypadku jest okazja, żeby uchylić BTE i pozbyć się komornika raz na zawsze.

Dodaj komentarz